سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

292

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

متن : ( و سعى العبد في باقي قيمته ) بجميع سعيه ، لا بنصيب الحرية خاصة ( مع إعساره ) عنه أجمع ، فإذا أدى عتق كالمكاتب المطلق ، و لو أيسر بالبعض سرى عليه بقدره على الأقوى و سعى العبد في الباقي . و لا فرق في عتق الشريك بين وقوعه للإضرار بالشريك ، و عدمه مع تحقق القربة المشترطة ، خلافا للشيخ حيث شرط في السراية مع اليسار قصد الإضرار ، و أبطل العتق بالإعسار معه و حكم بسعي العبد مطلقا مع قصد القربة ، استنادا إلى أخبار تأويلها بما يدفع المنافاة بينها و بين ما دل على المشهور طريق الجمع . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : و در صورتى كه معتق معسر و از پرداختن سهم شريك ناتوان باشد بر عبد واجبست سعى نموده تا آن را تحصيل و به شريك بپردازد و سپس آزاد گردد ، شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود از سعى عبد نه اينست كه تنها به مقدار نصيب حريّت ميتواند كار كند مثلا اگر نصفش آزاد شده فقط نيمى از روز را كار كند و درآمدش را بابت نصيب شريك بپردازد بلكه بر او لازمست تمام وقت را سعى بنمايد تا قيمت حصّه شريك را بدست آورده و بوى بپردازد و وقتى پرداخت تمام آن از قيد رقيّت آزاد مىشود همانطورى كه مكاتب مطلق نيز حكمش اين استكه بهر قدريكه از قيمتش بپردازد بالنّسبة آزاد مىشود سپس ميفرمايند : اگر معتق پس از آزاد كردن حصّه خود نسبت به نصيب شريكش صرفا مقدارى از آن را قادر بود و مىتوانست بپردازد به همان مقدار عتق